Chloroxylon swietenia (ଭୈରବ / ଭେରୁ ଗଛ) ର ଔଷଧୀୟ ଉପଯୋଗ | ୧୦ଟି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଆୟୁର୍ବେଦିକ୍ ଲାଭ

ଏହି ପୋଷ୍ଟ ରେ ଆମେ ଜାଜିବା ୧୦ ମାରାତ୍ମକ ରୋଗରୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିବା ପୀତ ଦାରୁ/ଭେରୁ ଗଛର ପରିଚୟ ଏବଂ ଏହାର ଔଷଧୀୟ ଉପଯୋଗ।

(East Indian Satinwood/Ceylon Satinwood)

🌿 ପରିଚୟ ଏବଂ ଔଷଧୀୟ ଗୁଣ: ସାଟିନଉଡ୍ – ପୂର୍ବ ଭାରତର ଏକ ଅମୂଲ୍ୟ ଔଷଧୀୟ ବୃକ୍ଷ।

ବନସ୍ପତି ବିଜ୍ଞାନ ନାମ (Botanical Name): Chloroxylon swietenia (କ୍ଲୋରୋଜାଇଲନ୍ ସ୍ୱିଟେନିଆ)

ପରିବାର (Family): Rutaceae (ରୁଟାସି) – (ଲେମ୍ବୁ ପରିବାର)

ଓଡ଼ିଆରେ ନାମ: ଭେରୁ, ଭୈରବ , ହେଦା (Heda), ହେଦ୍ରୁ (Hedru), ହେଦାରୁ (Hedaaru), ପୀତଦାରୁ (Pitadaru)

English Name -

East Indian Satinwood/Ceylon Satinwood,

ସଂସ୍କୃତ ନାମ - ପିତଦାରୁ।

 Hindi - Bhirra, Bhivia, Dhoura, and Girya. 

🌳 ସାଟିନଉଡ୍ ଗଛର ପରିଚୟ

ସାଟିନଉଡ୍ ବା ହେଦା ଗଛ ହେଉଛି ଭାରତ ଏବଂ ଶ୍ରୀଲଙ୍କାରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଔଷଧୀୟ ଏବଂ ଅଳଙ୍କାରିକ କାଠ ଗଛ। ଏହା ଶୁଖିଲା ପର୍ଣ୍ଣମୋଚୀ ଜଙ୍ଗଲ (Dry Deciduous Forests) ରେ ବଢିଥାଏ।

 * ଆକାର: ଏହା ଏକ ମଧ୍ୟମ ଆକାରର ଗଛ, ଯାହା ୧୫ ରୁ ୨୦ ମିଟର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉଚ୍ଚତା ବିଶିଷ୍ଟ ହୋଇଥାଏ।

 * ଛାଲ: ଏହାର ବକଳ ବହଳିଆ, ଫାଟଯୁକ୍ତ ଏବଂ ଆଞ୍ଚୁ ଆଞ୍ଚୁରା (corky) ହୋଇଥାଏ।

 * ପତ୍ର: ପତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ୧୫-୨୨ ସେମି ଲମ୍ବା, ଯୁଗ୍ମ-ପକ୍ଷଳ ଏବଂ ଛୋଟ ଛୋଟ ୧୦-୨୦ ଯୋଡ଼ା ଅଣ୍ଡାକାର ପତ୍ରିକାରେ ବିଭକ୍ତ।

 * ଫୁଲ ଓ ଫଳ: ଫୁଲଗୁଡ଼ିକ ଛୋଟ, କ୍ରିମି-ଧଳା ରଙ୍ଗର ଏବଂ ପେନ୍ଥା (panicles) ରେ ଫୁଟିଥାଏ। ଏହାର ଫଳ ଗୋଲ କିମ୍ବା ଲମ୍ବାଳିଆ ତିନୋଟି ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କ୍ୟାପସୁଲ୍ ପରି, ଯେଉଁଥିରେ ପ୍ରତି ଭାଗରେ ୧-୪ ଟି ମଞ୍ଜି ଥାଏ।

 * କାଠ: ଏହାର କାଠ ହଳଦିଆ-ସୁବର୍ଣ୍ଣ ରଙ୍ଗର ଏବଂ ଏଥିରେ ଚମକ ଥିବାରୁ ଏହାକୁ ସାଟିନଉଡ୍ (Satinwood) କୁହାଯାଏ। ଏହା ମହଙ୍ଗା ଫଣ୍ଣିଚର ଏବଂ ଭିନିଅର୍ (veneer) ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ।

ଏହାର କାଠ ଖୁବ୍ ମଜବୁତ ଏବଂ ଜଳ ରୋଧକ ହେବା କାରଣରୁ ଏହାକୁ Railway Slippers ରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ।

🩺 ସାଟିନଉଡ୍ (ହେଦା) ର ଔଷଧୀୟ ଉପଯୋଗ

ସାଟିନଉଡ୍ (Chloroxylon swietenia) ଗଛ ଲୋକକଥା ଏବଂ ପ୍ରାଚୀନ ଆୟୁର୍ବେଦ ଚିକିତ୍ସା ପଦ୍ଧତିରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥାନ ରଖେ। ଏହାର ବିଭିନ୍ନ ଅଂଶ, ଯଥା - ପତ୍ର, ଛାଲ ଏବଂ ଚେର , ଅନେକ ରୋଗର ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ।

ପାରମ୍ପରିକ ଉପଯୋଗ (Traditional Uses):

 * ଘାଆ ଓ ଚର୍ମ ସଂକ୍ରମଣ (Wounds & Skin Infections):

   * ପତ୍ରର ପେଷ୍ଟକୁ କଟା, ଘା, ପୋଡ଼ା ଏବଂ ଚର୍ମର ଫଙ୍ଗଲ୍ ସଂକ୍ରମଣ ଉପରେ ଲଗାଇଲେ ଶୀଘ୍ର ଉପଶମ ମିଳିଥାଏ।

   * ଏହାର ଛାଲ ମଧ୍ୟ ଆଘାତ ଏବଂ ଘା' ଶୁଖାଇବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ।

 * ବାତ ରୋଗ ଓ ଗଣ୍ଠି ଯନ୍ତ୍ରଣା (Rheumatism & Joint Pain):

   * ପତ୍ରକୁ ପେଷ୍ଟ କରି ବାତ ରୋଗ ଏବଂ ଗଣ୍ଠି ଯନ୍ତ୍ରଣା ସ୍ଥାନରେ ଲଗାଇବାର ପ୍ରଥା ରହିଛି। 

ଏହା ଶରୀରରେ ଘୋଳାବିନ୍ଧା ଓ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଉପଶମରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ।

 * କାଶ ଏବଂ ଥଣ୍ଡା (Cough & Cold):

   * ଗଛର ଛାଲର ରସକୁ ସାଧାରଣ ଥଣ୍ଡା ଏବଂ କାଶର ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ।

 * ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପଯୋଗ:

   * ମୂଳର ଛାଲକୁ କ୍ଷୀର ସହିତ ମିଶାଇ ପୌରୁଷ ଦୁର୍ବଳତା (Impotence) ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ।

   * ଏହାକୁ ଜ୍ୱର (Fever) ଏବଂ ଛାତି ଯନ୍ତ୍ରଣା (Chest Pain) ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଉପଯୋଗ କରାଯାଏ।

ବୈଜ୍ଞାନିକ ପ୍ରମାଣ (Scientific Findings):

ଆଧୁନିକ ଗବେଷଣାରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି ଯେ ସାଟିନଉଡ୍ ରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଜୈବ-ସକ୍ରିୟ ଯୌଗିକ (Bio-active compounds) ରହିଛି, ଯାହା ନିମ୍ନଲିଖିତ ଗୁଣ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରେ:

 * Antimicrobial (ଜୀବାଣୁନାଶକ) ଗୁଣ: ପତ୍ର ଏବଂ ଡାଳରୁ ବାହାରୁଥିବା ତେଲରେ ଜୀବାଣୁ ଏବଂ କବକ (Fungi) ନାଶକ ଗୁଣ ଥାଏ।

 * Anti-inflammatory (ପ୍ରଦାହ-ବିରୋଧୀ) ଗୁଣ: ଏହା ଶରୀରରେ ହେଉଥିବା ପ୍ରଦାହ (ଫୁଲା) କୁ କମ୍ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ, ଯାହା ବାତ ଏବଂ ଗଣ୍ଠି ରୋଗ ପାଇଁ ଲାଭଦାୟକ।

 * Hepatoprotective (ଯକୃତ ସୁରକ୍ଷା) ଗୁଣ: ଏହାର ଇଥାନଲ୍ ନିର୍ଯ୍ୟାସ ଯକୃତକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଏ।

 * Mosquitocidal (ମଶା ନାଶକ) ଗୁଣ: ଏହାର ତେଲରେ ମଶାମାନଙ୍କୁ ଦୂର କରିବାର ଶକ୍ତି ରହିଛି।

 * Anti-oxidant (ଆଣ୍ଟି-ଅକ୍ସିଡାଣ୍ଟ) ଗୁଣ: ଏଥିରେ ଥିବା ଆଣ୍ଟି-ଅକ୍ସିଡାଣ୍ଟ ଶରୀରକୁ ମୁକ୍ତ ରେଡିକାଲ୍ସରୁ (Free Radicals) ରକ୍ଷା କରିଥାଏ।

📜 ଆୟୁର୍ବେଦିକ ଶ୍ଲୋକ (Ayurvedic Reference)

ପୀତଦାର ପିତକଶ୍ୱା, ଦାହଶ୍ୱାସହରଂ ପରଂ ।

ଶୋଥକୁଷ୍ଠବିନାଶିଚ, ପୀତଦାରଂ ନମାମ୍ୟହମ୍ ॥

ଅର୍ଥ:

ପୀତ ଦାରୁ (Ceylon Satinwood) ଦାହ, ଶ୍ୱାସ, ଫୁଲା ଦରଜ, କୁଷ୍ଠ (ଚର୍ମ ରୋଗ) ଦୂର କରେ। ଏହା ଶରୀରକୁ ଶୁଦ୍ଧି ଏବଂ ଦୋଷମୁକ୍ତ କରେ।

🩺 ଆୟୁର୍ବେଦରେ ଏହାର ଔଷଧୀୟ ଉପଯୋଗ (Medicinal Uses of Buruta)

ପୌରାଣିକ ଆୟୁର୍ବେଦିକ ପୁସ୍ତକରେ Ceylon Satinwood କୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଔଷଧୀ ଗଛ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି।

✔️ 1. ଚର୍ମ ରୋଗରେ ଉପକାରୀ

ପତ୍ର ଓ ଛାଲର କାଢ଼ା ଚର୍ମ କୁଣ୍ଡିଆ, ବ୍ରଣ, ଦାଗ-ଦୋଷ ଦୂର କରେ।

✔️ 2. ବ୍ୟଥା ଓ ଫୁଲା ହ୍ରାସ କରେ

ଏହାର ମଞ୍ଜି ଓ ଛାଲର ତେଲ ହାଡ଼ ଗଣ୍ଠି ଓ ମାଂସପେଶୀ ବ୍ୟଥାରେ ଲାଭଦାୟକ।

✔️ 3. ପାଚନ ସମସ୍ୟାରେ

ଛୋଟ ପରିମାଣରେ ଗଛଛାଲ ଜଳ ମିଶ୍ରଣ ପେଟ ଯନ୍ତ୍ରଣା, ଅଜୀର୍ଣ୍ଣ ହଟାଇ ଦିଏ।

✔️ 4. ରକ୍ତ ପରିସ୍କାର କରିବା ରେ ସହାୟକ

ପତ୍ର କାଢ଼ା ରକ୍ତକୁ ପରିଶୋଧନ କରେ, କୁଣ୍ଡିଆ/କାଛୁ ଏବଂ ଚର୍ମ ରୋଗ ହ୍ରାସ କରେ।

✔️ 5. ଭଙ୍ଗା , ଆଘାତ ଲାଗିଥିବା ହାଡ଼ ଉପଚାର

ଏହାର ଛାଲ ପୌରାଣିକ ସମୟରୁ ହାଡ଼ ଜୋଡ଼ିବାରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ।

🏡 ଘରୋଇ ଉପଚାର (Home Remedies)

🔸 ଚର୍ମ କୁଣ୍ଡିଆ: ପତ୍ରର ବାଷ୍ପ ଦେବା କିମ୍ବା କାଢ଼ା ସ୍ନାନ

🔸 ଘାଆ ଯନ୍ତ୍ରଣା: ମଞ୍ଜି ତେଲ ମାଲିଶ୍ 

🔸 ଅଜୀର୍ଣ୍ଣ: ପିତଦାରୁ ଗଛର ଛାଲ କୁ ପାଣିରେ ସିଝାଇ ହାଲୁକା କାଢ଼ା ତିଆରି କରି ପିଅନ୍ତି।

(ନୋଟ୍: ଯେକୌଣସି ଔଷଧ ବ୍ୟବହାର କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଆୟୁର୍ବେଦିକ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ଆବଶ୍ୟକ।)

🚨 ସତର୍କତା (Disclaimer)

ଯଦିଓ ସାଟିନଉଡ୍ ବା ଭେରୁ ଗଛର ବହୁଳ ଔଷଧୀୟ ଉପଯୋଗ ରହିଛି, ଏହାକୁ କୌଣସି ଗୁରୁତର ରୋଗ ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରିବା ପୂର୍ବରୁ ସର୍ବଦା ଜଣେ ଯୋଗ୍ୟ ଆୟୁର୍ବେଦ ବିଶେଷଜ୍ଞ କିମ୍ବା ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ନେବା ଉଚିତ।