ଚଢ଼େଇ ଗୋଡ଼ି ଗଛ (Vitex altissima) | Peacock Chaste Tree Benefits, Uses & Ayurvedic Medicine in Odia

ଚଢ଼େଇ ଗୋଡ଼ି (Vitex altissima) ଏକ ବହୁମୂଲ୍ୟ ଜଙ୍ଗଲୀ ଔଷଧୀୟ ବୃକ୍ଷ। ଏହାର ପତ୍ରର ଆକୃତି ପକ୍ଷୀର ପାଦ ପରି ହୋଇଥିବାରୁ ଏହାକୁ ଓଡ଼ିଆରେ 'ଚଢ଼େଇ ଗୋଡ଼ି' କୁହାଯାଏ। 

ଚଢେଇ ଗୋଡ଼ି ଗଛ ଏକ ଅମୂଲ୍ୟ ଓ ଦୁର୍ଲଭ ଔଷଧୀୟ ବୃକ୍ଷ 'ଚଢ଼େଇ ଗୋଡ଼ି' ବିଷୟରେ, ଯାହାକୁ ଇଂରାଜୀରେ Peacock Chaste Tree ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏହି ଗଛଟି ମୁଖ୍ୟତଃ ଘଞ୍ଚ ଅରଣ୍ୟରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ।"

ଏହି ଗଛକୁ ଚିହ୍ନିବା ଅତି ସହଜ। ଏହି ଗଛ ୪୦ ମିଟର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉଚ୍ଚତା ହୁଏ। ଏହାର ପତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଏକାଠି ତିନି ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇଥାଏ, ଯାହା ଦେଖିବାକୁ ପକ୍ଷୀର ଗୋଡ଼ ପରି ଲାଗେ। ଏହାର କାଠ ଖୁବ୍ ଶକ୍ତ ଏବଂ ଫୁଲଗୁଡ଼ିକ ଧଳା ବା ଅଳ୍ପ ବାଇଗଣୀ ରଙ୍ଗର ହୋଇଥାଏ।"

 ଔଷଧୀୟ ପ୍ରୟୋଗ

ଆୟୁର୍ବେଦରେ ଏହାର ଛେଲି ଏବଂ ପତ୍ରକୁ ଅନେକ ଜଟିଳ ରୋଗର ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ବିଶେଷ କରି ଚର୍ମ ରୋଗ ଏବଂ ଗଣ୍ଠି ବାତ ପାଇଁ ଏହା ଏକ ଅବ୍ୟର୍ଥ ମହୌଷଧି।"

ବାତନାଶକ (Anti-Vata)

✔ ଶୋଥନାଶକ, ଫୁଲା ଦରଜ କମ୍ କରେ (Anti-inflammatory)

✔ ବେଦନାନାଶକ, ଯନ୍ତ୍ରଣା ଉପଶମ କରେ (Analgesic)

✔ ଜ୍ୱରନାଶକ (Antipyretic)

✔ ଜୀବାଣୁନାଶକ (Antimicrobial)

🌿 ଔଷଧୀୟ ଉପଯୋଗ ଓ ରୋଗ ନିବାରଣ

ଚଢ଼େଇ ଗୋଡ଼ି ଗଛର ବିଭିନ୍ନ ଅଂଶ ଆଗେ ଦେଇଥିବା ରୋଗଗୁଡ଼ିକର ଉପଚାର ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ:।

 ଗଣ୍ଠି ବାତ / ଗଣ୍ଠି ଫୁଲା | Arthritis / Joint Pain | ଏହାର ପତ୍ରକୁ ଗରମ କରି ଗଣ୍ଠିରେ ବାନ୍ଧିଲେ କିମ୍ବା ପତ୍ର ରସ ମାଲିସ କଲେ ଯନ୍ତ୍ରଣା କମେ। 

ଚର୍ମ ରୋଗ | Skin Diseases / Eczema ପତ୍ରର ରସ ବା ଛେଲିକୁ ପାଣିରେ ସିଝାଇ ଚର୍ମରେ ଲଗାଇଲେ କୁଣ୍ଡିଆ ଏବଂ ଘା’ ଶୀଘ୍ର ଶୁଖିଯାଏ। 

ଜ୍ୱର | Fever | ଏହାର ଛେଲିର କାଢ଼ା (Decoction) ସେବନ କଲେ ପୁରୁଣା ଜ୍ୱର ପ୍ରଶମିତ ହୁଏ। 

 ମଧୁମେହ | Diabetes | ଏହାର ପତ୍ରର ଅର୍କ ରକ୍ତରେ ଶର୍କରା ପରିମାଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ। 

ପେଟ ଯନ୍ତ୍ରଣା / ବାୟୁ ଦୋଷ | Stomach Ache / ପେଟ ଫୁଲିବା Flatulence | 

ଏହାର ପତ୍ରର ରସ ପାଚନ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ସଜାଡିବାରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। 

 କାଶ ଓ ଶ୍ଵାସ ରୋଗ | Cough and Asthma | ଏହାର ଛେଲିକୁ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କରି ମହୁ ସହିତ ସେବନ କଲେ ଶ୍ଵାସ ନଳୀର ସଂକ୍ରମଣ ଦୂର ହୁଏ। 

ଔଷଧ ଖାଇବାର ମାତ୍ରା -

ଛାଲ ଗୁଣ୍ଡ - ୧-୨ ଗ୍ରାମ 

କାଢ଼ା ପ୍ରସ୍ତୁତି ପ୍ରଣାଳୀ (Preparation of Decoction)

କାଢା ରୂପରେ - ୧୦ ରୁ ୨୦ ml.

କାଢା ରେ ଗୋଲମରିଚ - ୨-୩ ଟି ମିଶାଇ ଦିଅ ( ଏହା କଫ ଦୋଷ ପାଇଁ ଭଲ)

କୌଣସି ଗଛର ସଠିକ୍ ବୀବରଣୀ ଜାଣିବା ପାଇଁ ସେହି ଗଛର ବୈଜ୍ଞାନିକ ନାମ ଜାଣିବା ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ। କାରଣ, ସ୍ଥାନୀୟ ଭାଷାର ନାମ ଅଲଗା ଅଲଗା ହୁଏ।

ଚଢେଇ ଗୋଡ଼ି ଗଛର ବୈଜ୍ଞାନିକ ନାମ -

Vitex altissima

English - peacock Cheste Tree

Peacock foot Tree

Tail Cheste Tree

ଓଡ଼ିଆ - ଚଢେଇ ଗୋଡ଼ି ଗଛ।

ମୟୁରପାଦି ଗଛ।

ସଂସ୍କୃତ - ଅସୁଲା ବୃକ୍ଷ।

ହିନ୍ଦୀ - ତିନ ପାତେ ପେଡ଼।

ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସୂଚନା (Disclaimer):

ଆୟୁର୍ବେଦରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତିର ଶରୀରର ପ୍ରକୃତି (ବାତ, ପିତ୍ତ, କଫ) ଅଲଗା ହୋଇଥାଏ। ତେଣୁ:

 * ଗର୍ଭବତୀ ମହିଳା ଏବଂ ଛୋଟ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ବିନା ଡାକ୍ତରୀ ପରାମର୍ଶରେ ଏହା ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ।

 * ଯଦି ଆପଣ କୌଣସି ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ରୋଗ ପାଇଁ ପୂର୍ବରୁ କୌଣସି ଔଷଧ ସେବନ କରୁଛନ୍ତି, ତେବେ ଏହି କାଢ଼ା ପିଇବା ପୂର୍ବରୁ ଆପଣଙ୍କ ବୈଦ୍ୟ ବା ଆୟୁର୍ବେଦ ଚିକିତ୍ସକଙ୍କ ସହିତ ନିଶ୍ଚୟ ପରାମର୍ଶ କରନ୍ତୁ।

 ସତର୍କତା:

ଚଢ଼େଇ ଗୋଡ଼ି ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବନୌଷଧି। ଏଣୁ ଏହାର ଆନ୍ତରିକ ସେବନ (Internal consumption) ପୂର୍ବରୁ ସଠିକ୍ ମାତ୍ରା ଜାଣିବା ପାଇଁ ଜଣେ ବୈଦ୍ୟ ବା ଆୟୁର୍ବେଦ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ନେବା ନିହାତି ଜରୁରୀ।