ମଇଦା କାଠ (ଜିଗଟ ପାଉଡର): ହାଡ଼ ଯୋଡ଼ିବା ଏବଂ ଗଣ୍ଠି ଯନ୍ତ୍ରଣାର ଅମୋଘ ଚିକିତ୍ସା | Litsea glutinosa Benefits in Odia
ଆଜି ଆମେ ଏମିତି ଏକ ବୃକ୍ଷ ବିଷୟରେ ଜାଣିବା ଯାହାକୁ ଆୟୁର୍ବେଦରେ "ହାଡ଼ ଯୋଡ଼ା" ଜଡ଼ିବୁଟି ଭାବେ ଗଣନା କରାଯାଏ। ଏହାର ଔଷଧୀୟ ଗୁଣ ଏତେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯେ ଏହା ଶରୀରର ଯେକୌଣସି ପୁରୁଣା ରୁ ପୁରୁଣା ଯନ୍ତ୍ରଣାକୁ ମୂଳରୁ ଶେଷ କରିପାରେ। ଏହି ଗଛର ନାମ ହେଉଛି ମଇଦା କାଠ ବା ଦେସାନ୍ଧ ବା ହାତୀ ଫଳ ଗଛ କୁହନ୍ତି।
ଆପଣ ଜାଣିଛନ୍ତି କି ?
ଆପଣ ପ୍ରତିଦିନ ପୂଜାରେ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ଅଗରବତୀ ତିଆରି ରେ ଏକାଠି ବାନ୍ଧି ରଖୁଥିବା ଅଠା ହିଁ ହେଉଛି ଏହି ମଇଦା କାଠ । ଏହାକୁ ବ୍ୟାପାରିକ ଭାଷାରେ ଜିଗଟ ପାଉଡର କୁହାଯାଏ।
ଅଗରବତୀ ଶିଳ୍ପରେ ଏହାର ବ୍ୟବହାର:
ଜିଗଟ ପାଉଡରର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ବ୍ୟବହାର ହେଉଛି ଅଗରବତୀ (Incense sticks) ତିଆରିରେ।
ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରାକୃତିକ ହୋଇଥିବାରୁ ଜଳିବା ସମୟରେ କୌଣସି ବିଷାକ୍ତ ଧୂଆଁ ବାହାରେ ନାହିଁ।
ଆଜିର ଏହି ପୋଷ୍ଟ ରେ ଆମେ ଏହାର ପରିଚୟ, ବିଭିନ୍ନ ନାମ ଏବଂ ଚମତ୍କାରୀ ଉପକାରିତା ବିଷୟରେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ଆଲୋଚନା କରିବା।
୨. ଗଛର ପରିଚୟ ଓ ବିଭିନ୍ନ ନାମ (Identification & Names)
ମଇଦା କାଠ ଏକ ମଧ୍ୟମ ଆକାରର ସଦାବାହାର ବୃକ୍ଷ। ଏହା ୩ ମିଟର ରୁ ୧୦ ମିଟର ଉଚ୍ଚା ହୁଏ।
ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ଜଙ୍ଗଲ ଏବଂ ପାହାଡ଼ିଆ ଅଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରଚୁର ପରିମାଣରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ।
Botanical Name (ବୈଜ୍ଞାନିକ ନାମ): Litsea glutinosa
Family (ବଂଶ ବା ପରିବାର): Lauraceae
* ଓଡ଼ିଆ ନାମ: ଗଜ ଫଳ, ଦେସାନ୍ଧ, ବଘେର ( Baghaair), ମଇଦା ଛାଲି, ମଇଦା କାଠ
* ହିନ୍ଦୀ ନାମ: ମଇଦା ଲକଡି (Maida Lakdi)।
* ସଂସ୍କୃତ: ମେଦା ସାକ (Meda Sak), ମେଦା ସାର।
* ଇଂରାଜୀ: Indian Laurel / Soft-bollygum।
* ବୈଜ୍ଞାନିକ ନାମ: Litsea sebifera (କିମ୍ବା Litsea glutinosa)।
Synonyms (ପର୍ଯ୍ୟାୟବାଚୀ ବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବୈଜ୍ଞାନିକ ନାମ):
ସମୟ ସମୟରେ ବିଭିନ୍ନ ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ଗୋଟିଏ ଗଛକୁ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ନାମ ଦେଇଥାନ୍ତି। Synonyms ର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ସେହି ସମାନ ଗଛର ଅନ୍ୟ କିଛି ବୈଜ୍ଞାନିକ ନାମ:
Litsea laurifolia: ଏହା ମଧ୍ୟ ସେହି ସମାନ ମଇଦା କାଠର ଅନ୍ୟ ଏକ ପୁରୁଣା ନାମ।
Sebifera glutinosa: ଏଠାରେ 'Sebifera' ଶବ୍ଦଟି ମୁଖ୍ୟତଃ ଏହି ଗଛରୁ ବାହାରୁଥିବା ଅଠାଳିଆ ପଦାର୍ଥକୁ ବୁଝାଏ।
Tetranthera laurifolia: ଏହା ମଧ୍ୟ ସେହି ସମାନ ଗଛକୁ ଚିହ୍ନିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିବା ଆଉ ଏକ ନାମ।
ସଂକ୍ଷେପରେ ବୁଝନ୍ତୁ:
ଯଦି ଆପଣ କୌଣସି ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରୁ ବା ବଡ଼ ଆୟୁର୍ବେଦିକ କମ୍ପାନୀରୁ ଏହି ଗଛର ଔଷଧ ଖୋଜିବେ, ତେବେ ସେଠାରେ 'ମଇଦା କାଠ' ନାମ ମିଳିନପାରେ। କିନ୍ତୁ ଯଦି ଆପଣ Litsea glutinosa କହିବେ, ତେବେ ସେମାନେ ତୁରନ୍ତ ବୁଝିଯିବେ ଯେ ଆପଣ ମଇଦା ଛାଲି ବିଷୟରେ ହିଁ କହୁଛନ୍ତି।
ଚିହ୍ନିବାର ଉପାୟ:
* ଛାଲି: ଏହାର ଛାଲି ଧୂସର ରଙ୍ଗର ଏବଂ ଭିତର ପାଖ ଖୁବ୍ ଅଠାଳିଆ। ଏହାକୁ ଗୁଣ୍ଡ କରି ପାଣିରେ ମିଶାଇଲେ ଏହା ମଇଦା ଭଳି ଖୁବ୍ ଚିକ୍କଣ ହୋଇଯାଏ।
* ପତ୍ର: ଏହାର ପତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଲମ୍ବା ଏବଂ ଗାଢ଼ ସବୁଜ ରଙ୍ଗର। ପତ୍ରକୁ ରଗଡ଼ିଲେ ଡାଲଚିନି ପରି ଏକ ବିଶେଷ ପ୍ରକାରର ଗନ୍ଧ ଆସିଥାଏ।
* ଫଳ: ଏହାର ଫଳ ଗୋଲାକାର ଏବଂ ପାଚିଲେ କଳା ରଙ୍ଗର ହୋଇଥାଏ।
୩. ଔଷଧୀୟ ଗୁଣ ଓ ଉପଯୋଗ (Medicinal Benefits)
କ) ହାଡ଼ ଭଙ୍ଗା ଓ ମୋଚା (Bone Fractures & Sprains):
ମଇଦା କାଠର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଗୁଣ ହେଉଛି ହାଡ଼ ଯୋଡ଼ିବା। ଯଦି କାହାର ହାଡ଼ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥାଏ ବା କୌଣସି ସ୍ଥାନରେ ମୋଡ଼ି ମକଚି ହୋଇଥିଲେ, ତେବେ ଏହାର ଛାଲିର ପେଷ୍ଟକୁ ସେହି ସ୍ଥାନରେ ଲଗାଇ ପଟି ବାନ୍ଧିଲେ ହାଡ଼ ଖୁବ୍ ଶୀଘ୍ର ଯୋଡ଼ି ହୋଇଯାଏ ଏବଂ ଫୁଲା ଦରଜ କମିଯାଏ।
ଖ) ଗଣ୍ଠି ଯନ୍ତ୍ରଣା ଓ ବାତ ରୋଗ (Joint Pain & Arthritis):
ବୟସ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଗଣ୍ଠି ବିନ୍ଧା ବା ଆଣ୍ଠୁ ଗଣ୍ଠି ଯନ୍ତ୍ରଣା ପାଇଁ ଏହା ଏକ ମହୌଷଧି। ଏହାର ଛାଲିର ଚୂର୍ଣ୍ଣକୁ ଉଷୁମ ପାଣିରେ ଲେପ କରି ଯନ୍ତ୍ରଣା ହେଉଥିବା ସ୍ଥାନରେ ଲଗାଇଲେ ଆରାମ ମିଳେ। ଏହାର ତେଲ ମଧ୍ୟ ବାତ ରୋଗ ପାଇଁ ଖୁବ୍ ଉପକାରୀ।
ଗ) ମାଂସପେଶୀର ଯନ୍ତ୍ରଣା (Muscular Pain):
ଶରୀରର କୌଣସି ସ୍ଥାନରେ ଆଘାତ ଲାଗି ଯଦି ଭିତର ଚୋଟ (Internal Injury) ଥାଏ, ତେବେ ମଇଦା କାଠର ଛାଲି ଚୂର୍ଣ୍ଣକୁ ଗରମ କରି ଲଗାଇଲେ ରକ୍ତ ଜମାଟ ବାନ୍ଧିବା ସମସ୍ୟା ଦୂର ହୁଏ।
ଘ) ହଜମ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଓ ପେଟ ରୋଗ:
ମଇଦା କାଠର ଛାଲିରେ ଏମିତି କିଛି ତତ୍ତ୍ୱ ଥାଏ ଯାହା ପେଟର ବ୍ୟଥା ଏବଂ ଡାଇରିଆ (ଝାଡ଼ା) ସମସ୍ୟାକୁ ଦୂର କରେ। ଏହାର ସ୍ୱଳ୍ପ ମାତ୍ରାରେ ସେବନ ହଜମ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ସୁଧାରିଥାଏ।
ଙ) ଚର୍ମ ରୋଗ ଓ ଘା' ଶୁଖାଇବା:
ଏଥିରେ ଆଣ୍ଟି-ସେପ୍ଟିକ୍ ଗୁଣ ରହିଛି। ପୁରୁଣା ଘା' କିମ୍ବା ଚର୍ମରେ କୌଣସି ସଂକ୍ରମଣ ହେଉଥିଲେ, ଏହାର ଛାଲିକୁ ବାଟି ଲଗାଇଲେ ଘା' ଶୀଘ୍ର ଶୁଖିଯାଏ।
୪. ବ୍ୟବହାର ବିଧି (How to Use)
୧. ବାହ୍ୟ ପ୍ରୟୋଗ (Lep): ମଇଦା କାଠର ଶୁଖିଲା ଛାଲିକୁ ଗୁଣ୍ଡ କରନ୍ତୁ। ଏଥିରେ ସାମାନ୍ୟ ଉଷୁମ ପାଣି ମିଶାଇ ଏକ ମୋଟା ପେଷ୍ଟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହେଉଥିବା ସ୍ଥାନରେ ଲଗାନ୍ତୁ।
୨. ତେଲ ପ୍ରସ୍ତୁତି: ଏହାର ଛାଲିକୁ ରାଶି ତେଲ ବା ସୋରିଷ ତେଲରେ ଫୁଟାଇ ଏକ ଔଷଧୀୟ ତେଲ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ, ଯାହାକୁ ମାଲିସ୍ କଲେ ବାତ ରୋଗରେ ଏବଂ ସାଇଟିକା ଯନ୍ତ୍ରଣା ରେ ଉପକାର ମିଳେ।
୩. ଚୂର୍ଣ୍ଣ ସେବନ: ବୈଦ୍ୟଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ଅନୁସାରେ ୧-୩ ଗ୍ରାମ ଚୂର୍ଣ୍ଣକୁ ପାଣି ସହ ସେବନ କରାଯାଇପାରେ।
୫. ସତର୍କତା (Precautions)
* ମଇଦା କାଠ ଖୁବ୍ ଉଷ୍ଣ (ଗରମ) ପ୍ରକୃତିର ହୋଇଥାଏ, ତେଣୁ ଏହାର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ସେବନ ସର୍ବଦା ଜଣେ ଅଭିଜ୍ଞ ବୈଦ୍ୟଙ୍କ ପରାମର୍ଶରେ କରିବା ଉଚିତ୍।
* ଗର୍ଭବତୀ ମହିଳା ଏବଂ ଛୋଟ ପିଲାମାନେ ଏହାର ସେବନରୁ ଦୂରେଇ ରହିବା ଭଲ।
୬. ଶେଷ କଥା (Conclusion)
ବନ୍ଧୁଗଣ, ମଇଦା କାଠ ବା ଦେସାନ୍ଧ ପ୍ରକୃତିର ଏମିତି ଏକ ବରଦାନ ଯାହା ବିନା ଅପରେସନରେ ହାଡ଼ ଯୋଡ଼ିବାର କ୍ଷମତା ରଖେ। ଆଜିର ଏହି ଆଧୁନିକ ଯୁଗରେ ଆମେ ଏହି ପାରମ୍ପରିକ ଜ୍ଞାନକୁ ଭୁଲିଯାଉଛୁ। ଆଶା କରେ ଏହି ସୂଚନା ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ଲାଭଦାୟକ ହେବ।
टिप्पणियाँ
एक टिप्पणी भेजें