ପାଷାଣଭେଦ (Rotula aquatica) - କିଡନୀ ପଥର ପାଇଁ ଅମୃତ ତୁଲ୍ୟ ଜଡ଼ିବୁଟି
ପ୍ରକୃତିର ଅମୂଲ୍ୟ ଭଣ୍ଡାରରେ ଏମିତି ଅନେକ ଗଛ ଅଛି ଯାହା ଜଟିଳରୁ ଜଟିଳ ରୋଗକୁ ମୂଳରୁ ଶେଷ କରିପାରେ। ଆଜି ଆମେ ଆଲୋଚନା କରିବା Rotula aquatica ବିଷୟରେ, ଯାହାକୁ ସାଧାରଣ ଭାଷାରେ ପାଷାଣଭେଦ କୁହାଯାଏ। ଏହାର ନାମରୁ ହିଁ ଜଣାପଡ଼େ "ପାଷାଣ" ମାନେ ପଥର ଏବଂ "ଭେଦ" ମାନେ ଭାଙ୍ଗିବା। ବିଶେଷ କରି କିଡନୀ ଷ୍ଟୋନ୍ ବା ପଥରୀ ସମସ୍ୟା ପାଇଁ ଆୟୁର୍ବେଦରେ ଏହାକୁ ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଔଷଧ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି।
୨. ଗଛର ପରିଚୟ (Botanical Identification)
ପାଷାଣଭେଦ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପ୍ରକାରର ଗଛ, ଯାହା ପ୍ରାୟତଃ ନଦୀ ପଠା କିମ୍ବା ପଥର ସନ୍ଧିରେ ଏବଂ ଝରଣା ଗର୍ଭ ରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ।
Habitat: Rock-inhabiting, trailing shrub found in stream beds
* ବୈଜ୍ଞାନିକ ନାମ: Rotula aquatica
English - stone breaker plant
Family: Boraginaceae
* ହିନ୍ଦୀ ନାମ: ପାଷାଣଭେଦ (Pashanbhed)
* ଓଡ଼ିଆ ନାମ: ପାଷାଣଭେଦ, ଶିଳାଭେଦ, ଜାମଚି।
* ସଂସ୍କୃତ: ଅଶ୍ମଭେଦକ, ଶୈଳଭେଦ
Its primary botanical synonyms include Ehretia aquatica, Rhabdia lycioides, Rhabdia viminea, Rotula lycioides, and Carmona viminea.
* ପରିଚୟ: ଏହା ଏକ କ୍ଷୁପ ଜାତୀୟ ବହୁବର୍ଷୀ ଗଛ। ଏହାର ଡାଳ ଶକ୍ତ ଏବଂ ପତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଛୋଟ ଛୋଟ ଧଳା ରୁମ୍ ଯୁକ୍ତ ଓ ଲମ୍ବାଳିଆ ହୋଇଥାଏ। ଏହାର ଫୁଲଗୁଡ଼ିକ ଗୋଲାପୀ କିମ୍ବା ବାଇଗଣୀ ରଙ୍ଗର ହୋଇଥାଏ। ଏହାର ଚେର ପଥର ଭିତରକୁ ପଶି ଯାଇଥାଏ, ସେଥିପାଇଁ ଏହାକୁ ପାଷାଣ ଭେଦ stone breaker plant ବା ପଥର ଉପରେ ବଢୁଥିବା ଗଛ କୁହାଯାଏ।
୩. ଔଷଧୀୟ ଗୁଣ (Medicinal Properties)
ବୈଜ୍ଞାନିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଏଥିରେ ଅନେକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ତତ୍ତ୍ୱ ରହିଛି:
* Lithontriptic: ପଥରୀକୁ ତରଳାଇବା ବା ଭାଙ୍ଗିବା ଗୁଣ।
* Diuretic: ପରିସ୍ରା କରାଇବା ଗୁଣ (ଯାହା ଶରୀରରୁ ବିଷାକ୍ତ ପଦାର୍ଥ ବାହାର କରେ)।
* Anti-microbial: ଜୀବାଣୁ ନାଶକ।
* Anti-inflammatory: ଫୁଲା ଓ ଯନ୍ତ୍ରଣା କମାଇବା ଗୁଣ।
୪. ପ୍ରମୁଖ ଉପଯୋଗ (Major Health Benefits)
କ) କିଡନୀ ପଥରୀ (Kidney Stones)
ପାଷାଣଭେଦର ସବୁଠାରୁ ପ୍ରମୁଖ ଉପଯୋଗ ହେଉଛି କିଡନୀ ଏବଂ ମୂତ୍ରାଶୟରେ ଥିବା ପଥରକୁ ବାହାର କରିବା।
* ପ୍ରୟୋଗ: ଏହାର ଚେର ଏବଂ କାଣ୍ଡକୁ ଭଲଭାବେ ଧୋଇ କାଢ଼ା (Decoction) ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତୁ। ପ୍ରତିଦିନ ସକାଳେ ଏବଂ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ୨୦-୩୦ ମିଲି ପରିମାଣର କାଢ଼ା ସେବନ କଲେ ପଥର ଧୀରେ ଧୀରେ ଗୁଣ୍ଡ ହୋଇ ପରିସ୍ରା ବାଟେ ବାହାରିଯାଏ।
ଖ) ମୂତ୍ରାଶୟ ସଂକ୍ରମଣ (Urinary Tract Infection - UTI)
ପରିସ୍ରା ପୋଡ଼ାଜଳା ହେବା କିମ୍ବା ଅଟକି ଅଟକି ପରିସ୍ରା ହେଉଥିଲେ ଏହା ଏକ ଅବ୍ୟର୍ଥ ଔଷଧ।
* ପ୍ରୟୋଗ: ପାଷାଣଭେଦ ଚୂର୍ଣ୍ଣକୁ ମିଶ୍ରି ପାଣି ସହିତ ସେବନ କଲେ ପରିସ୍ରା ସଫା ହୁଏ ଏବଂ ଜ୍ୱଳନ ଦୂର ହୁଏ।
ଗ) ଗଣ୍ଠି ଯନ୍ତ୍ରଣା ଓ ବାତ (Gout and Joint Pain)
ଶରୀରରେ ୟୁରିକ୍ ଏସିଡ୍ (Uric Acid) ବୃଦ୍ଧି ଯୋଗୁଁ ଗଣ୍ଠି ଯନ୍ତ୍ରଣା ହେଉଥିଲେ ପାଷାଣଭେଦ ରାମବାଣ ଭଳି କାମ କରେ। ଏହା ଶରୀରରୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିବା ୟୁରିକ୍ ଏସିଡ୍କୁ ପରିସ୍ରା ମାଧ୍ୟମରେ ବାହାର କରିଦିଏ।
ଘ) ହୃଦୟ ଓ ରକ୍ତ ସଞ୍ଚାଳନ (Heart Health)
ଆୟୁର୍ବେଦ ଅନୁସାରେ ଏହାର ନିୟମିତ ସ୍ୱଳ୍ପ ବ୍ୟବହାର ରକ୍ତକୁ ସଫା ରଖେ ଏବଂ ହୃଦୟର କାର୍ଯ୍ୟଦକ୍ଷତା ବୃଦ୍ଧି କରେ।
୫. ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ପ୍ରମାଣ (Ancient Shloka)
ଆୟୁର୍ବେଦରେ କୁହାଯାଇଛି:
"ପାଷାଣଭେଦୋଽଶ୍ମଭେଦଃ ସ୍ୟାଦ୍ ଶିଳାଭେଦଶ୍ଚ ଶର୍କରାହରଃ।
ଅଶ୍ମରୀଭେଦନୋ ଜୟେଦ୍ ମେହକୃଚ୍ଛ୍ରବିନାଶନଃ॥"
ଅର୍ଥ: ପାଷାଣଭେଦ ପଥରୀ (stones) କୁ ଭାଙ୍ଗିବାରେ ସମର୍ଥ ଏବଂ ପ୍ରମେହ ତଥା ମୂତ୍ରକୃଚ୍ଛ୍ର (urinary problems) ରୋଗକୁ ବିନାଶ କରିଥାଏ।
୬. ବ୍ୟବହାର ବିଧି ଓ ମାତ୍ରା (Dosage and Usage)
* କାଢ଼ା: ୫-୧୦ ଗ୍ରାମ ଚେରକୁ ୪ ଗ୍ଲାସ ପାଣିରେ ସିଝାନ୍ତୁ, ଯେତେବେଳେ ଏହା ୧ ଗ୍ଲାସ ହୋଇଯିବ, ସେତେବେଳେ ତାକୁ ଛାଣି ପିଅନ୍ତୁ।
* ଚୂର୍ଣ୍ଣ: ଚେରର ଶୁଖିଲା ଗୁଣ୍ଡକୁ ୧ ରୁ ୩ ଗ୍ରାମ ମାତ୍ରାରେ ଦିନକୁ ଦୁଇଥର ପାଣି ସହ ନିଅନ୍ତୁ।
୭. ସତର୍କତା (Precautions)
୧. ପଥ୍ୟ: ପଥରୀ ସମସ୍ୟା ଥିଲେ ଅଧିକ ପାଣି ପିଅନ୍ତୁ। ଟମାଟୋ, ବାଇଗଣ ଏବଂ ପାଳଙ୍ଗ ଶାଗ ଭଳି ଜିନିଷରୁ ଦୂରେଇ ରୁହନ୍ତୁ।
୨. ପରାମର୍ଶ: ସର୍ବଦା ଜଣେ ଅଭିଜ୍ଞ ବୈଦ୍ୟ ବା ଆୟୁର୍ବେଦ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପରାମର୍ଶରେ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ।
୩. ଗର୍ଭାବସ୍ଥା: ଗର୍ଭବତୀ ମହିଳାମାନେ ଏହାକୁ ସେବନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
୮. ଶେଷ କଥା (Conclusion)
ବନ୍ଧୁଗଣ, Rotula aquatica ବା ପାଷାଣଭେଦ ପ୍ରକୃତରେ ଏକ ରତ୍ନ। ଯଦି ଆପଣ କିମ୍ବା ଆପଣଙ୍କ ପରିବାରର କେହି ପଥରୀ ସମସ୍ୟାରେ ଗତି କରୁଛନ୍ତି, ତେବେ ଅପରେସନ ପୂର୍ବରୁ ଏହି ପ୍ରାକୃତିକ ଉପଚାର ବିଷୟରେ ନିଶ୍ଚୟ ବିଚାର କରନ୍ତୁ।
टिप्पणियाँ
एक टिप्पणी भेजें