ବିଶଲ୍ୟକରଣୀ (Tridax Daisy) ର ଚମତ୍କାରୀ ଗୁଣ: ଜାଣନ୍ତୁ କେଉଁ ସବୁ ରୋଗ ପାଇଁ ଏହା ଏକ ମହୌଷଧି।

ବିଶଲ୍ୟକରଣୀ (Tridax Daisy): ରକ୍ତସ୍ରାବ ବନ୍ଦ କରିବା ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି କ୍ୟାନ୍ସର ପ୍ରତିରୋଧ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଜଡ଼ିବୁଟି

ଆମ ଓଡ଼ିଶାର ଗାଁ ଗହଳିର ରାସ୍ତାକଡ଼ରେ, ପଡ଼ିଆରେ କିମ୍ବା ବଗିଚାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ଘାସ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିବା ଗଛ ହେଉଛି ବିଶଲ୍ୟକରଣୀ। ଏହାକୁ ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ କୁମ୍ଭୀ ବା ବଳଦଘାସ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ। ଇଂରାଜୀରେ ଏହାର ନାମ Tridax Daisy ବା Coat Buttons ଏବଂ ବୈଜ୍ଞାନିକ ନାମ ହେଉଛି Tridax procumbens।

ରାମାୟଣ କଥାବସ୍ତୁ ଅନୁସାରେ, ଯେତେବେଳେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଶକ୍ତିଭେଦରେ ମୂର୍ଛିତ ହୋଇଥିଲେ, ହନୁମାନ ଗନ୍ଧମାର୍ଦ୍ଦନ ପର୍ବତରୁ ଯେଉଁ ଚାରୋଟି ସଞ୍ଜୀବନୀ ବୁଟି ଆଣିଥିଲେ, ସେଥିମଧ୍ୟରୁ 'ବିଶଲ୍ୟକରଣୀ' ଅନ୍ୟତମ। ଏହାର ନାମର ଅର୍ଥ ହେଉଛି - ଯାହା ଶରୀରରୁ ଶଲ୍ୟ (କଷ୍ଟ ବା କଣ୍ଟା) ଦୂର କରି କ୍ଷତକୁ ଶୁଖାଇଦିଏ।

ଆଜିର ଏହି ପୋଷ୍ଟରେ ଆମେ ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଔଷଧୀୟ ଗଛର ପରିଚୟ ଏବଂ ଏହାର ଚମତ୍କାରୀ ଗୁଣ ବିଷୟରେ ଜାଣିବା।

୧. ବିଶଲ୍ୟକରଣୀ ଗଛର ପରିଚୟ (Identification)

ଗଠନ: ଏହା ଏକ କ୍ଷୁପ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ଭିଦ, ଯାହା ମାଟିରେ ମାଡ଼ି କିମ୍ବା ସାମାନ୍ୟ ଉପରକୁ ମୁଣ୍ଡ ଟେକି ରହିଥାଏ। ଏହାର କାଣ୍ଡ ଖସଖସିଆ ଏବଂ କେଶ ଯୁକ୍ତ।

ପତ୍ର: ପତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଧାରୁଆ ବା କାତିଆ (Toothed) ଏବଂ ଗାଢ ସବୁଜ ରଙ୍ଗର। ପତ୍ରକୁ ହାତରେ ଚିପୁଡ଼ିଲେ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପ୍ରକାରର ଗନ୍ଧ ଆସେ।

ଫୁଲ: ଏହାର ଫୁଲଗୁଡ଼ିକ ଛୋଟ ଏବଂ ଲମ୍ବା ଡେମ୍ଫ ଉପରେ ରହିଥାଏ। ଫୁଲର ମଝି ଅଂଶ ହଳଦିଆ ଏବଂ ପାଖୁଡ଼ାଗୁଡ଼ିକ ଧଳା ବା ଶାବକ ହଳଦିଆ ରଙ୍ଗର। ଏହା ଦେଖିବାକୁ କୋଟ୍‌ର ବଟନ୍ ଭଳି ହୋଇଥିବାରୁ ଏହାକୁ 'Coat Buttons' କୁହାଯାଏ।

୨. ଔଷଧୀୟ ଗୁଣ (Medicinal Properties)

ବିଶଲ୍ୟକରଣୀରେ ପ୍ରଚୁର ପରିମାଣରେ ଆଣ୍ଟି-ସେପ୍ଟିକ୍, ଆଣ୍ଟି-ଇନଫ୍ଲାମେଟୋରୀ (ପ୍ରଦାହ ନାଶକ), ଆଣ୍ଟି-ଫଙ୍ଗଲ୍ ଏବଂ ଆଣ୍ଟି-ଅକ୍ସିଡାଣ୍ଟ ଗୁଣ ରହିଛି। ଏଥିରେ ପ୍ରୋଟିନ୍, କ୍ୟାଲସିୟମ୍, ପୋଟାସିୟମ୍ ଏବଂ ସୋଡିୟମ୍ ଭଳି ଜରୁରୀ ଖଣିଜ ଲବଣ ମଧ୍ୟ ମିଳିଥାଏ।

୩. ବିଶଲ୍ୟକରଣୀର ବିଭିନ୍ନ ଉପଯୋଗ (Uses and Benefits)

କ) ରକ୍ତସ୍ରାବ ବନ୍ଦ କରିବା ପାଇଁ (Instant Wound Healing):

ଏହା ବିଶଲ୍ୟକରଣୀର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଗୁଣ। ଯଦି କୌଣସି ସ୍ଥାନରେ କଟିଯାଏ ବା ଛେଚି ହୋଇ ରକ୍ତ ବାହାରେ, ତେବେ ବିଶଲ୍ୟକରଣୀ ପତ୍ରର ରସକୁ ସେହି ସ୍ଥାନରେ ଲଗାଇଦେଲେ ମାତ୍ର କିଛି ସେକେଣ୍ଡ ମଧ୍ୟରେ ରକ୍ତ ବାହାରିବା ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଏ। ଏହା ଏକ ପ୍ରାକୃତିକ 'Band-aid' ଭଳି କାମ କରେ।

ଖ) ଘା’ ଏବଂ ସଂକ୍ରମଣ ଶୁଖାଇବା:

ପୁରୁଣା ଘା’, ଯାହା ଶୀଘ୍ର ଶୁଖୁନାହିଁ, ସେଠାରେ ଏହି ପତ୍ରକୁ ବାଟି ଲେପ ଦେଲେ ତାହା ଶୀଘ୍ର ଆରୋଗ୍ୟ ହୋଇଥାଏ। ଏହାର ଆଣ୍ଟି-ବ୍ୟାକ୍ଟେରିଆଲ୍ ଗୁଣ ଘା’ରେ ପୂଜ ହେବାକୁ ଦିଏ ନାହିଁ।

ଗ) ଗଣ୍ଠି ଯନ୍ତ୍ରଣା ଏବଂ ବାତ ରୋଗ (Joint Pain):

ବୟସ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଗଣ୍ଠି ଯନ୍ତ୍ରଣା ବା ଆଣ୍ଠୁ ଫୁଲା ସମସ୍ୟାରେ ବିଶଲ୍ୟକରଣୀ ପତ୍ରର ରସକୁ ସୋରିଷ ତେଲରେ ମିଶାଇ ସାମାନ୍ୟ ଗରମ କରି ମାଲିସ୍ କଲେ ଯନ୍ତ୍ରଣାରୁ ବହୁତ ଶୀଘ୍ର ମୁକ୍ତି ମିଳିଥାଏ।

ଘ) ଚର୍ମ ରୋଗରୁ ମୁକ୍ତି:

କୁଣ୍ଡିଆ, ଯାଦୁ, ଏବଂ କାଛୁ ଭଳି ଚର୍ମ ରୋଗରେ ଏହାର ପତ୍ର ରସକୁ ନିୟମିତ ଲଗାଇଲେ ଚର୍ମ ସଫା ହୋଇଯାଏ। ଏହା ବ୍ରଣ ସମସ୍ୟା ଦୂର କରିବାରେ ମଧ୍ୟ ସହାୟକ ହୁଏ।

ଙ) କେଶ ଝଡ଼ିବା ରୋକିବା ପାଇଁ:

କେଶ ଝଡ଼ିବା କିମ୍ବା ମୁଣ୍ଡରେ ରାକ୍ଷସ (Dandruff) ହେଉଥିଲେ, ବିଶଲ୍ୟକରଣୀ ପତ୍ର ରସକୁ ନଡ଼ିଆ ତେଲରେ ଫୁଟାଇ ସେହି ତେଲକୁ ମୁଣ୍ଡରେ ଲଗାନ୍ତୁ। ଏହା କେଶ ମୂଳକୁ ମଜବୁତ କରେ ଏବଂ ଅକାଳରେ କେଶ ଧଳା ହେବାକୁ ରୋକିଥାଏ।

ଚ) କାମଳ ବା ଜଣ୍ଡିସ୍ (Jaundice):

ଆୟୁର୍ବେଦ ଅନୁଯାୟୀ, ବିଶଲ୍ୟକରଣୀ ପତ୍ରର ରସ ଯକୃତ (Liver) ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ହିତକର। ଜଣ୍ଡିସ୍ ରୋଗରେ ଏହାର ପତ୍ର ରସକୁ ଅଳ୍ପ ମିଶ୍ରି ସହିତ ସକାଳେ ଖାଲି ପେଟରେ ସେବନ କଲେ ଲିଭର୍ କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା ବୃଦ୍ଧି ପାଏ। (ଏହାକୁ କେବଳ ଅଭିଜ୍ଞ ବୈଦ୍ୟଙ୍କ ପରାମର୍ଶରେ କରନ୍ତୁ)।

ଛ) ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ ଏବଂ ମଧୁମେହ:

କିଛି ଗବେଷଣାରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି ଯେ ଏହି ପତ୍ରର ରସ ଶରୀରରେ ରକ୍ତ ଶର୍କରା ସ୍ତର ଏବଂ ରକ୍ତଚାପକୁ ସନ୍ତୁଳିତ ରଖିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଏ।

୪. କିପରି ବ୍ୟବହାର କରିବେ? (Preparation Guide)

ତାଜା ରସ: ୪-୫ଟି ପତ୍ରକୁ ଭଲ ଭାବେ ଧୋଇ ହାତରେ ଚିପୁଡ଼ି ରସ ବାହାର କରନ୍ତୁ।

ପେଷ୍ଟ: ପତ୍ରକୁ ଶିଳରେ ବାଟି ଏକ ଗାଢ ଲେପ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତୁ।

ତେଲ: ନଡ଼ିଆ କିମ୍ବା ସୋରିଷ ତେଲରେ ପତ୍ରକୁ ପକାଇ କଳା ପଡ଼ିବା ଯାଏଁ ଫୁଟାନ୍ତୁ, ତା’ପରେ ଛାଣି ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ।

୫. ସତର୍କତା (Precautions)

ବିଶଲ୍ୟକରଣୀ ଗଛକୁ ବ୍ୟବହାର କରିବା ପୂର୍ବରୁ ପତ୍ରକୁ ଭଲ ଭାବେ ଧୋଇବା ଉଚିତ୍, କାରଣ ଏହା ରାସ୍ତା କଡ଼ରେ ହେଉଥିବାରୁ ଏଥିରେ ଧୂଳିମଳି ବହୁତ ଥାଏ।

ଅନ୍ତଃସେବନ (ଖାଇବା) ପୂର୍ବରୁ ସର୍ବଦା ଜଣେ ଆୟୁର୍ବେଦ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ନିଅନ୍ତୁ।

ଶେଷ କଥା (Conclusion)

ଆମେ ଯେଉଁ ଗଛକୁ ଅଦରକାରୀ ଘାସ ଭାବି ଉପାଡ଼ି ଫିଙ୍ଗିଦେଉ, ତାହା ପ୍ରକୃତରେ ଏକ ଜୀବନ ରକ୍ଷାକାରୀ ସଞ୍ଜୀବନୀ। ବିଶଲ୍ୟକରଣୀ ହେଉଛି ପ୍ରକୃତିର ଏକ ଅମୂଲ୍ୟ ଉପହାର। ନିଜ ଘର ପାଖରେ ଏହି ଗଛକୁ ଚିହ୍ନି ରଖନ୍ତୁ ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକ ସମୟରେ ଏହାର ସାହାଯ୍ୟ ନିଅନ୍ତୁ। 

ଆପଣଙ୍କୁ ଯଦି ଏହି ସୂଚନା ଭଲ ଲାଗିଲା, ତେବେ ଏହାକୁ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସହ ନିଶ୍ଚୟ ଶେୟାର କରନ୍ତୁ। ଆଗକୁ ଏମିତି ଆହୁରି ଅନେକ ଜଡ଼ିବୁଟି ବିଷୟରେ ଜାଣିବା ପାଇଁ ଆମ ବ୍ଲଗ୍‌କୁ ପଢୁଥାନ୍ତୁ।