ମହାନିମ୍ବ (Ailanthus excelsa) ର ପରିଚୟ ଏବଂ ଚମତ୍କାରୀ ଔଷଧୀୟ ଗୁଣ
ମହାନିମ୍ବ (Ailanthus excelsa): ପରିଚୟ ଏବଂ ଚମତ୍କାରୀ ଔଷଧୀୟ ଗୁଣ ବିଷୟରେ ଜାଣନ୍ତୁ।
ପ୍ରକୃତିର ଅମୂଲ୍ୟ ସମ୍ପଦ ହେଉଛି ବୃକ୍ଷଲତା। ଭାରତୀୟ ଆୟୁର୍ବେଦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଏମିତି ଅନେକ ଗଛ ଅଛି, ଯାହା ଦେଖିବାକୁ ସାଧାରଣ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସେଗୁଡ଼ିକର ଔଷଧୀୟ ଗୁଣ ଅସାଧାରଣ। ସେଥିମଧ୍ୟରୁ 'ମହାନିମ୍ବ' ବା 'Ailanthus excelsa' ଅନ୍ୟତମ। ଏହାକୁ ଇଂରାଜୀରେ 'Tree of Heaven' ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ। ଓଡ଼ିଶାର ଗାଁ ଗହଳିରେ ଏହି ଗଛ ବହୁଳ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଏ। ଆଜିର ଏହି ଆଲେଖ୍ୟରେ ଆମେ ମହାନିମ୍ବର ପରିଚୟ ଏବଂ ଏହାର ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନରେ ଥିବା ଉପଯୋଗ ବିଷୟରେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ ଆଲୋଚନା କରିବା।
୧. ଗଛର ପରିଚୟ ଓ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଶ୍ରେଣୀବିଭାଗ
ମହାନିମ୍ବ ଏକ ଶୀଘ୍ର ବଢ଼ୁଥିବା ବଡ଼ ପର୍ଣ୍ଣପାତୀ ବୃକ୍ଷ। ଏହା ପ୍ରାୟ ୧୮ ରୁ ୨୫ ମିଟର ଉଚ୍ଚତା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଢ଼ିଥାଏ।
* ବୈଜ୍ଞାନିକ ନାମ: Ailanthus excelsa
* ପରିବାର: Simaroubaceae
English - Copal tree, Varnish tree;
Coromandel Ailanto, Tree of Heaven
Hindi: Maharukh, Mahaneemb (Mahanimb), Jangli Sarva, Adu, Ghoda Karanj, ghoda neem
Sanskrit: Aralu, Araluka, Araluvrksa, Katvanga, Deergha Vrunta, Pooti Vruksha
* ଆଞ୍ଚଳିକ ନାମ: ଓଡ଼ିଆରେ ଏହାକୁ 'ମହାନିମ୍ବ' ବା 'ମହାରୁଖ୍' (Maharukh) Mahalim , Mundayigatch ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
Botanical & Scientific Synonyms
Pongelion excelsum (Roxb.) Pierre
Ailanthus wightii Tiegh.
ଏହାର ପତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଦେଖିବାକୁ ନିମ୍ବ ପତ୍ର ପରି ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଆକାରରେ ବଡ଼ ଏବଂ ଏହାର ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଗନ୍ଧ ଥାଏ। ଏହାର କାଣ୍ଡ ଧୂସର ରଙ୍ଗର ଏବଂ ଚିକ୍କଣ ହୋଇଥାଏ।
୨. ମହାନିମ୍ବର ଔଷଧୀୟ ଗୁଣ (Medicinal Properties)
ଆୟୁର୍ବେଦ ଅନୁଯାୟୀ, ମହାନିମ୍ବର ପତ୍ର, ଛାଲି, ଏବଂ ଚେରକୁ ବିଭିନ୍ନ ରୋଗର ଉପଚାର ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ଏଥିରେ ଆଣ୍ଟି-ବ୍ୟାକ୍ଟେରିଆଲ୍, ଆଣ୍ଟି-ଇନଫ୍ଲାମେଟୋରୀ ଏବଂ ଜ୍ୱରନାଶକ ଗୁଣ ଭରପୂର ରହିଛି।
(କ) ପେଟ ଜନିତ ସମସ୍ୟା ଓ ଝାଡ଼ା ରୋଗ:
ମହାନିମ୍ବ ଛାଲିର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଉପଯୋଗ ହେଉଛି ଅତିସାର ବା ଡାୟରିଆ ଚିକିତ୍ସାରେ।
* ଉପଯୋଗ: ଯଦି କାହାର ପୁରୁଣା ପେଟ ଗୋଳମାଳ କିମ୍ବା ରକ୍ତ ଝାଡ଼ା (Dysentery) ହେଉଥାଏ, ତେବେ ଏହାର ଛାଲିର ରସ ବା କାଢ଼ା ପିଇଲେ ତୁରନ୍ତ ଆରାମ ମିଳିଥାଏ। ଏହା ପେଟର କୃମି ମାରିବାରେ ମଧ୍ୟ ସହାୟକ ହୁଏ।
(ଖ) ଜ୍ୱର ଓ ଥଣ୍ଡା:
ଜ୍ୱର ସମୟରେ ଶରୀରର ତାପମାତ୍ରା କମାଇବା ପାଇଁ ମହାନିମ୍ବ ଏକ ପ୍ରାକୃତିକ ଔଷଧ।
* ଉପଯୋଗ: ଏହାର ପତ୍ରର କାଢ଼ା ପିଇଲେ ଜ୍ୱର ଛାଡ଼ିବା ସହ ଶରୀରର ଦୁର୍ବଳତା ଦୂର ହୋଇଥାଏ। ବିଶେଷ କରି ମ୍ୟାଲେରିଆ ଭଳି ଜ୍ୱରରେ ଏହାର ବ୍ୟବହାର ଫଳପ୍ରଦ।
(ଗ) ମହିଳାମାନଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟା:
ମହିଳାମାନଙ୍କର ଶ୍ଵେତ ପ୍ରଦର (Leucorrhea) ଏବଂ ପ୍ରସବ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମସ୍ୟାରେ ମହାନିମ୍ବ ବହୁତ ଲାଭଦାୟକ।
* ଉପଯୋଗ: ପ୍ରସବ ପରେ ମହିଳାଙ୍କ ଶରୀରକୁ ଶକ୍ତି ଦେବା ଏବଂ ଗର୍ଭାଶୟ ସଫା କରିବା ପାଇଁ ଏହାର ଛାଲିର ରସକୁ ଗୁଡ଼ ସହ ମିଶାଇ ଦିଆଯାଏ।
(ଡ) ଶ୍ଵାସରୋଗ ଓ କାସ:
ଯେଉଁମାନଙ୍କର ବ୍ରୋଙ୍କାଇଟିସ୍ (Bronchitis) କିମ୍ବା ଆଜ୍ମା ସମସ୍ୟା ଅଛି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମହାନିମ୍ବ ଏକ ବରଦାନ।
* ଉପଯୋଗ: ଏହାର ପତ୍ରକୁ ଶୁଖାଇ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କରି ଅଳ୍ପ ମହୁ ସହ ସେବନ କଲେ କଫ ବାହାରିଯାଏ ଏବଂ ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟା ସହଜ ହୁଏ।
(ଚ) ଚର୍ମ ରୋଗ:
ମହାନିମ୍ବରେ ଆଣ୍ଟି-ସେପ୍ଟିକ୍ ଗୁଣ ଥିବାରୁ ଏହା ଚର୍ମ ରୋଗ ପାଇଁ ଉତ୍ତମ।
* ଉପଯୋଗ: କ୍ଷତ ସ୍ଥାନରେ ବା ଚର୍ମ କୁଣ୍ଡାଇ ହେଉଥିବା ସ୍ଥାନରେ ଏହାର ପତ୍ରକୁ ବାଟି ଲଗାଇଲେ ଘା' ଶୀଘ୍ର ଶୁଖିଯାଏ।
୩. ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପଯୋଗିତା
କେବଳ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ନୁହେଁ, ଆର୍ଥିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ଗଛର ଗୁରୁତ୍ୱ ରହିଛି:
* କାଠ: ଏହାର କାଠ ହାଲୁକା ହୋଇଥିବାରୁ ଦିଆସିଲି କାଠି, ପ୍ୟାକିଂ ବାକ୍ସ ଏବଂ ଖେଳନା ତିଆରିରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ।
* ଚାରା ରୋପଣ: ଏହା ଶୀଘ୍ର ବଢୁଥିବାରୁ ବନୀକରଣ ପାଇଁ ଏକ ଉତ୍ତମ ବିକଳ୍ପ।
* ପଶୁ ଖାଦ୍ୟ: ଏହାର ପତ୍ରକୁ ଛେଳି ଓ ମେଣ୍ଢାମାନେ ଖୁବ୍ ଆଗ୍ରହର ସହ ଖାଆନ୍ତି।
୪. ସତର୍କତା (Precautions)
ଯଦିଓ ଏହା ଏକ ପ୍ରାକୃତିକ ଔଷଧ, ତଥାପି ଏହାର ମାତ୍ରାଧିକ ସେବନ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
* ଗର୍ଭବତୀ ମହିଳାମାନେ ଏହାର ବ୍ୟବହାର କରିବା ପୂର୍ବରୁ ବୈଦ୍ୟ ବା ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ନେବା ଆବଶ୍ୟକ।
* ଏହାର ସ୍ୱାଦ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପିତା ହୋଇଥିବାରୁ ଖାଲି ପେଟରେ ଅଧିକ ସେବନ କଲେ ବାନ୍ତି ଲାଗିପାରେ।
टिप्पणियाँ
एक टिप्पणी भेजें