କାଶ ଓ ଆଜ୍ମା ପାଇଁ କାଶମର୍ଦ୍ଦ (କସୁଣ୍ଡି) ଗଛର ଉପକାରିତା | Cassia occidentalisCassia Benefits in Odia.
ଆଜି ଆମେ ଏପରି ଏକ ଜଡ଼ିବୁଟି ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରିବା, ଯାହା ନିଜ ନାମ ଅନୁସାରେ ହିଁ କାମ କରିଥାଏ। ଏହାର ନାମ ହେଉଛି କାଶମର୍ଦ୍ଦ ବା କସୁଣ୍ଡି (Scientific Name: Cassia occidentalis ବା Senna occidentalis)। ଆୟୁର୍ବେଦରେ କୁହାଯାଇଛି "କାଶଂ ମର୍ଦ୍ଦତି ଇତି କାଶମର୍ଦ୍ଦଃ", ଅର୍ଥାତ୍ ଯିଏ କାଶକୁ ମର୍ଦ୍ଦନ ବା ବିନାଶ କରିଦିଏ, ସିଏ ହିଁ କାଶମର୍ଦ୍ଦ।
ଭିଡିଓ ଶୀର୍ଷକ: କାଶମର୍ଦ୍ଦ (କସୁଣ୍ଡି) - କାଶ, ଆଜ୍ମା ଏବଂ ଚର୍ମ ରୋଗ ପାଇଁ ଚମତ୍କାରୀ ଜଡ଼ିବୁଟି
୧. ଭୂମିକା (Introduction)
ପ୍ରକୃତି ଆମକୁ ଏମିତି ଅନେକ ଉପହାର ଦେଇଛି, ଯାହା ଆମ ଘର ପାଖରେ ଥାଇ ମଧ୍ୟ ଆମେ ଜାଣିପାରୁନାହୁଁ। କସୁଣ୍ଡି ଗଛ ସାଧାରଣତଃ ଅନାବନା ଗଛ ଭାବେ ରାସ୍ତା କଡ଼ରେ ଦେଖାଯାଏ। କିନ୍ତୁ ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ରୋଗ ଯଥା- କାଶ, କଫ, ଶ୍ଵାସ ଏବଂ ଦମା ବା ଆସ୍ଥମା ପାଇଁ ଏହା ଏକ ଦୁର୍ଲଭ ଔଷଧ। କେବଳ ସେତିକି ନୁହେଁ, ଚର୍ମ ରୋଗ ଏବଂ ଲିଭର ସମସ୍ୟାରେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଖୁବ୍ ଅଧିକ। ଆଜିର ଏହି ଭିଡିଓରେ ଆମେ ଏହାର ପରିଚୟ, ଗୁଣ ଏବଂ ସଠିକ୍ ବ୍ୟବହାର ବିଧି ବିଷୟରେ ଜାଣିବା।
୨. ଗଛର ପରିଚୟ (Botanical Identification)
କସୁଣ୍ଡି ଏକ କ୍ଷୁପ ଜାତୀୟ ଋତୁଭିତ୍ତିକ ଗଛ, ଯାହା ବର୍ଷା ଦିନେ ପ୍ରଚୁର ମାତ୍ରାରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ।
* ବୈଜ୍ଞାନିକ ନାମ: Cassia occidentalis (ସାମ୍ପ୍ରତିକ ନାମ: Synonyms - Senna occidentalis)
* ଓଡ଼ିଆ ନାମ: କସୁଣ୍ଡି, କାଶମର୍ଦ୍ଦ
* ହିନ୍ଦୀ ନାମ: କସୌନ୍ଦୀ (Kasaundi)
* ସଂସ୍କୃତ: କାଶମର୍ଦ୍ଦ, ଅରିମର୍ଦ୍ଦ, କର୍କଶ
* ଇଂରାଜୀ: Coffee Senna, Negro Coffee
* ପରିଚୟ: ଏହାର ଗଛ ୩ ରୁ ୫ ଫୁଟ ଉଚ୍ଚ ହୁଏ। ପତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଯୁଗ୍ମ ଏବଂ ଲମ୍ବାଳିଆ। ଏହାର ଫୁଲ ହଳଦିଆ ରଙ୍ଗର ଏବଂ ଫଳ ଗୁଡ଼ିକ ଶିମ୍ବ ଭଳି ଚେପ୍ଟା ହୋଇଥାଏ। ଏହାର ମଞ୍ଜିକୁ ଭାଜିଲେ କଫି ଭଳି ଗନ୍ଧ ଆସେ, ସେଥିପାଇଁ ଏହାକୁ କଫି ସେନା ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ।
୩. ଔଷଧୀୟ ଗୁଣ (Medicinal Properties)
ଆୟୁର୍ବେଦ ଅନୁସାରେ ଏହାର ଗୁଣ ହେଉଛି:
* Expectorant: ଫୁସଫୁସରୁ କଫ ବାହାର କରିବା।
* Anti-asthamatic: ଶ୍ୱାସ ରୋଗରେ ଉପକାରୀ।
* Laxative: କୋଷ୍ଠକାଠିନ୍ୟ ଦୂର କରିବା (ପତ୍ରର ଗୁଣ)।
* Hepatoprotective: ଲିଭରକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା।
* Anti-bacterial: ଚର୍ମ ରୋଗ ସୃଷ୍ଟିକାରୀ ଜୀବାଣୁ ନାଶ କରିବା।
୪. ପ୍ରମୁଖ ଉପଯୋଗ (Major Health Benefits)
କ) କାଶ ଓ କଫ (Cough and Cold)
ନାମ ଅନୁସାରେ ଏହା କାଶର ପରମ ଶତ୍ରୁ।
* ପ୍ରୟୋଗ: କସୁଣ୍ଡି ପତ୍ରର ରସ ୫ ମିଲି ସହିତ ସମାନ ପରିମାଣର ମହୁ ମିଶାଇ ଦିନକୁ ୨-୩ ଥର ସେବନ କଲେ ପୁରୁଣା କାଶ ଏବଂ ଜମାଟ ବାନ୍ଧିଥିବା କଫ ସହଜରେ ବାହାରିଯାଏ।
ଖ) ଶ୍ୱାସ ରୋଗ ଓ ଆଜ୍ମା (Asthma)
ଯେଉଁମାନଙ୍କର ଶ୍ୱାସ ନଳୀରେ ପ୍ରଦାହ ହୁଏ କିମ୍ବା ନିଶ୍ୱାସ ନେବାରେ କଷ୍ଟ ହୁଏ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହାର ଚେର ଖୁବ୍ ଲାଭଦାୟକ।
* ପ୍ରୟୋଗ: କାଶମର୍ଦ୍ଦର ଚେରର କାଢ଼ା (Decoction) ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି ସେଥିରେ ଅଳ୍ପ ଗୋଲମରିଚ ଗୁଣ୍ଡ ମିଶାଇ ପିଇଲେ ଶ୍ୱାସର କଷ୍ଟ ଦୂର ହୁଏ।
ଗ) ଚର୍ମ ରୋଗ (Skin Diseases)
ଦାଦ, କୁଣ୍ଡିଆ, ବିଚିକିଟି ଏବଂ ଏକଜିମା ପାଇଁ ଏହାର ମଞ୍ଜି ଏବଂ ପତ୍ର ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ।
* ପ୍ରୟୋଗ: କସୁଣ୍ଡି ମଞ୍ଜିକୁ ଲେମ୍ବୁ ରସରେ ବାଟି ଦାଦ ବା କୁଣ୍ଡିଆ ସ୍ଥାନରେ ଲଗାନ୍ତୁ। ମାତ୍ର କିଛି ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଚର୍ମ ରୋଗ ମୂଳରୁ ଶେଷ ହୋଇଯିବ।
ଘ) ଲିଭର ସମସ୍ୟା (Liver Health)
ଲିଭରରେ ବିଷାକ୍ତ ପଦାର୍ଥ ଜମା ହୋଇଥିଲେ କିମ୍ବା ପେଟ ଫୁଲୁଥିଲେ ଏହା କାମ ଦିଏ।
* ପ୍ରୟୋଗ: ଏହାର କଞ୍ଚା ପତ୍ରକୁ ଶାଗ କରି ଖାଇଲେ ପେଟ ସଫା ହୁଏ ଏବଂ ଲିଭରର କାର୍ଯ୍ୟଦକ୍ଷତା ବଢ଼େ।
୫. ବିଶେଷ ପ୍ରୟୋଗ: ବିଛା ବା ପୋକ କାମୁଡ଼ା
ଯଦି କୌଣସି ବିଷାକ୍ତ କୀଟ ବା ବିଛା କାମୁଡ଼ିଥାଏ, ତେବେ କସୁଣ୍ଡି ପତ୍ରକୁ ବାଟି ସେହି ସ୍ଥାନରେ ଲଗାଇଲେ ଏବଂ ୧୦ ମିଲି ରସ ପିଇଲେ ବିଷର ପ୍ରଭାବ କମ୍ ହୋଇଥାଏ।
୬. ବ୍ୟବହାର ବିଧି ଓ ମାତ୍ରା (Dosage and Usage)
* ପତ୍ର ରସ: ୫ ରୁ ୧୦ ମିଲି।
* ଚେର କାଢ଼ା: ୨୦ ରୁ ୪୦ ମିଲି।
* ମଞ୍ଜି ଚୂର୍ଣ୍ଣ: ୧ ରୁ ୩ ଗ୍ରାମ (ଚର୍ମ ରୋଗ ପାଇଁ ଅଧିକ ବ୍ୟବହୃତ)।
୭. ସତର୍କତା (Precautions)
୧. ଅଧିକ ସେବନ: ଏହା ରେଚକ (Laxative) ଗୁଣଯୁକ୍ତ, ତେଣୁ ଅଧିକ ମାତ୍ରାରେ ସେବନ କଲେ ପେଟ ଖରାପ ବା ଝାଡ଼ା ହୋଇପାରେ।
୨. ଗର୍ଭାବସ୍ଥା: ଗର୍ଭବତୀ ମହିଳାମାନେ ଏହାକୁ ସେବନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
୩. ଆଖି: ଏହାର ରସ ଆଖିରେ ପଡ଼ିଲେ ଜ୍ୱଳନ ହୋଇପାରେ।
୮. ଶେଷ କଥା (Conclusion)
ବନ୍ଧୁଗଣ, କାଶମର୍ଦ୍ଦ ବା କସୁଣ୍ଡି ଗଛ ଆମ ପାଇଁ ପ୍ରକୃତିର ଏକ ଅମୂଲ୍ୟ ଜଡ଼ିବୁଟି। ଏହାର ସଠିକ୍ ଜ୍ଞାନ ଥିଲେ ଆମେ ସାଧାରଣ କାଶ ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଜଟିଳ ଚର୍ମ ରୋଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସବୁଥିରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇପାରିବା। ଆଶା କରୁଛି ଆଜିର ଏହି ସୂଚନା ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ଖୁବ୍ ଲାଭଦାୟକ ହେବ।
टिप्पणियाँ
एक टिप्पणी भेजें