Leea indica (ହସ୍ତିକର୍ଣ୍ଣ) ର ଚମତ୍କାରୀ ଗୁଣ | Medicinal Benefits of Leea indica in Odia

Leea indica (ହସ୍ତିକର୍ଣ୍ଣ ବା ବନ୍ଧୁକ): ପରିଚୟ ଏବଂ ଏହାର ଅଦ୍ଭୁତ ଔଷଧୀୟ ଉପଯୋଗ

ଭୂମିକା

ପ୍ରକୃତିର ଅମୂଲ୍ୟ ଭଣ୍ଡାରରେ ଏମିତି ଅନେକ ଉଦ୍ଭିଦ ଅଛି, ଯାହାଙ୍କ ବିଷୟରେ ଆମେ ଖୁବ୍ କମ୍ ଜାଣୁ। ସେହିଭଳି ଏକ ଚମତ୍କାରୀ ବଣୌଷଧି ହେଉଛି Leea indica। ଓଡ଼ିଶାର ଜଙ୍ଗଲ ଏବଂ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ଏହାକୁ 'ହସ୍ତିକର୍ଣ୍ଣ', 'ବନ୍ଧୁକ' ବା 'ଚାତୁରି' ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏହାର ପତ୍ର ଦେଖିବାକୁ ବହୁତ ବଡ଼ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହାକୁ ହାତୀ କାନ ସହ ତୁଳନା କରାଯାଇ 'ହସ୍ତିକର୍ଣ୍ଣ' ନାମ ଦିଆଯାଇଛି। ଆଜିର ଏହି ବିସ୍ତୃତ ଆଲେଖ୍ୟରେ ଆମେ ଏହି ଗଛର ପରିଚୟ ଏବଂ ଚିକିତ୍ସା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହାର ବହୁମୁଖୀ ବ୍ୟବହାର ବିଷୟରେ ଜାଣିବା।

୧. ଗଛର ପରିଚୟ (Botany and Identification)

 * ବୈଜ୍ଞାନିକ ନାମ: Leea indica

 * ପରିବାର: Vitaceae (ଏହି ପରିବାରରେ ଅଙ୍ଗୁର ଗଛ ମଧ୍ୟ ଆସେ)।

English - Bandicoot Berry

Hindi - Kukur-jihwa 

ସଂସ୍କୃତ - ଛତ୍ରୀ 

Bengali - କୁକୁର ଗାଛ

 * ସ୍ୱରୂପ: ଏହା ଏକ ବଡ଼ ଗୁଳ୍ମ ବା ଛୋଟ ବୃକ୍ଷ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ଭିଦ। ଏହା ପ୍ରାୟ ୨ ରୁ ୫ ମିଟର ଉଚ୍ଚତା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଢ଼ିଥାଏ।

 * ପତ୍ର: ଏହାର ପତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଯୁଗ୍ମ ଏବଂ ବହୁତ ବଡ଼। ପତ୍ରର ଧାରଗୁଡ଼ିକ କରତ ଭଳି ଦନ୍ତୁରିତ।

 * ଫୁଲ: ଏହାର ଫୁଲ ଧଳା କିମ୍ବା ସାମାନ୍ୟ ସବୁଜ ମିଶା ଧଳା ରଙ୍ଗର ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ଗୁଚ୍ଛାକାରରେ ଫୁଟେ।

 * ଫଳ: ଫଳଗୁଡ଼ିକ ଗୋଲାକାର ଏବଂ ପାଚିଲେ ବାଇଗଣୀ ବା କଳା ରଙ୍ଗର ହୋଇଥାଏ।

୨. ମୁଖ୍ୟ ଔଷଧୀୟ ଗୁଣ (Medicinal Properties)

ଆୟୁର୍ବେଦ ଏବଂ ଜନଜାତି ଚିକିତ୍ସା (Tribal Medicine) ରେ Leea indica ର ଚେର, ପତ୍ର ଏବଂ କାଣ୍ଡକୁ ବହୁଳ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ଏଥିରେ ଆଣ୍ଟି-ଇନଫ୍ଲାମେଟୋରୀ (ପ୍ରଦାହନାଶକ), ଆଣ୍ଟି-ବ୍ୟାକ୍ଟେରିଆଲ୍ ଏବଂ କର୍କଟ ପ୍ରତିରୋଧୀ ଗୁଣ ଥିବା ଜଣାଯାଇଛି।

(କ) ଦେହ ହାତ ବିନ୍ଧା ଓ ଗଣ୍ଠି ବାତ (Joint Pain & Rheumatism):

ହସ୍ତିକର୍ଣ୍ଣ ଚେରର ମୁଖ୍ୟ ବ୍ୟବହାର ବାତ ରୋଗରେ କରାଯାଏ।

 * ଉପଯୋଗ: ଏହାର ଚେରକୁ ବାଟି ଗଣ୍ଠିରେ ଲେପ ଦେଲେ କିମ୍ବା ଚେରର କାଢ଼ା ପିଇଲେ ପୁରୁଣା ଗଣ୍ଠି ବାତ, ଅଣ୍ଟା ବିନ୍ଧା ଏବଂ ମାଂସପେଶୀର ଯନ୍ତ୍ରଣାରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।

(ଖ) ମହିଳାମାନଙ୍କ ଶାରୀରିକ ସମସ୍ୟା:

ମହିଳାମାନଙ୍କର ଅନିୟମିତ ଋତୁସ୍ରାବ ଏବଂ ଶ୍ଵେତ ପ୍ରଦର (Leucorrhea) ପାଇଁ ଏହା ଏକ ପ୍ରାକୃତିକ ଔଷଧ।

 * ଉପଯୋଗ: ଏହାର ଚେରର ରସକୁ ମିଶ୍ରି ସହ ସେବନ କଲେ ଶରୀରର ଅତ୍ୟଧିକ ଉତ୍ତାପ କମିଥାଏ ଏବଂ ସ୍ତ୍ରୀ ରୋଗରେ ଆରାମ ମିଳେ।

(ଗ) ଚର୍ମ ରୋଗ ଓ କ୍ଷତ:

ଯଦି କୌଣସି ପୁରୁଣା ଘା' ଶୁଖୁ ନଥାଏ କିମ୍ବା ଚର୍ମରେ କୁଣ୍ଡିଆ ହେଉଥାଏ, ତେବେ ଏହାର ପତ୍ର ବହୁତ କାମରେ ଆସେ।

 * ଉପଯୋଗ: ପତ୍ରକୁ ସାମାନ୍ୟ ଗରମ କରି କ୍ଷତ ସ୍ଥାନରେ ବାନ୍ଧିଲେ କିମ୍ବା ପତ୍ରର ରସ ଲଗାଇଲେ ସଂକ୍ରମଣ ଦୂର ହୁଏ ଏବଂ ଘା' ଶୀଘ୍ର ଭଲ ହୁଏ।

(ଘ) ପେଟ ଜନିତ ସମସ୍ୟା:

ପେଟ ବ୍ୟଥା, ଡାୟରିଆ ଏବଂ ପେଟ କାମୁଡ଼ା ସମୟରେ ଏହାର ଚେର ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ।

 * ଉପଯୋଗ: ଏହାର କଅଁଳ ପତ୍ରକୁ ପାରମ୍ପରିକ ଭାବେ ଶାଗ କରି ଖାଇଲେ ହଜମ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସୁଧୁରିଥାଏ।

(ଙ) କର୍କଟ ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକ (Anti-cancer properties):

ଆଧୁନିକ ଗବେଷଣାରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି ଯେ Leea indica ପତ୍ରରେ ଏମିତି କିଛି ଫାଇଟୋକେମିକାଲ୍ସ ଅଛି, ଯାହା କର୍କଟ କୋଷ (Cancer cells) ବୃଦ୍ଧିକୁ ରୋକିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଏ।

୩. ବ୍ୟବହାର ବିଧି (How to Use)

 * କାଢ଼ା: ୧୦-୨୦ ଗ୍ରାମ ଶୁଖିଲା ଚେରକୁ ପାଣିରେ ଫୁଟାଇ ସେହି ପାଣିକୁ ଛାଣି ପିଇପାରିବେ।

 * ଲେପ: ପତ୍ର କିମ୍ବା ଚେରକୁ ଶିଳରେ ବାଟି ଏକ ପେଷ୍ଟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହେଉଥିବା ସ୍ଥାନରେ ଲଗାନ୍ତୁ।

 * ସୂଚନା: ସର୍ବଦା ମନେରଖନ୍ତୁ, ଏହାର ଫଳ ସାଧାରଣତଃ ଖିଆଯାଏ ନାହିଁ, କେବଳ ପତ୍ର ଓ ଚେରକୁ ଔଷଧୀୟ କାମରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ।

୪. ସତର୍କତା (Precautions)

 * ଏହି ଗଛକୁ ଚିହ୍ନିବାରେ ଭୁଲ୍ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ, କାରଣ ଜଙ୍ଗଲରେ ଏହା ସହ ମିଶୁଥିବା ଅନ୍ୟ କିଛି ବିଷାକ୍ତ ଗଛ ମଧ୍ୟ ଥାଇପାରେ।

 * ଗର୍ଭବତୀ ମହିଳା ଏବଂ ଛୋଟ ପିଲାଙ୍କୁ ଏହା ଦେବା ପୂର୍ବରୁ ଆୟୁର୍ବେଦିକ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ନିଶ୍ଚୟ ନିଅନ୍ତୁ।